Geplaatst door: 
Verhaal

Paultje's Herinneringen (6)

DE DOOD

 

Als jong knaapje werd ik vroeg geconfronteerd met de dood. De bij ons inwonende opa en mijn moeder stierven al voor mijn elfde levensjaar en dat maakte natuurlijk grote indruk op de kleine Paultje. De gitzwarte lijkkoets met daarop de kist, getrokken door twee eveneens zwart beklede paarden en met de eveneens in het zwart uitgedoste groentehandelaar Harry Knippers op de bok bood een indrukwekkende maar lugubere aanblik voor een kleine jongen.

Harry Knippers had een groentezaak op de hoek van de Kortestraat en Kosterstraat, tegenover het huidige Kostersgaarden. Zijn paarden, die normaliter de groentewagen trokken bij de dagelijkse bezorgronde door het dorp, werden ook ingezet bij een begrafenis.

 

Vrijwel dagelijks fietste ik als voetballertje van KVV Losser via het pad tussen de woning van huisarts De Bruyn en café Lippinkhoff (later De Labdiek) naar het voetbalveld De Möllenberg aan de Hogeweg. Tegenover het voetbalveld was het weiland waar de paarden van Knippers graasden en elke morgen werden die op de fiets door Knippers opgehaald. Hij liet zich dan door de twee dieren vanaf de Hogeweg naar zijn zaak aan de Kosterstraat trekken. Als er een begrafenis op het programma stond had Knippers zich vooraf al in het zwart gekleed. Compleet met hoge hoed en voortgetrokken door zijn in volle draf galopperende paarden leverde dat met zijn wapperende slipjas een koddig gezicht op.

 

Mijn moeder stierf in het ziekenhuis van Enschede en werd door Knippers per koets en paarden naar ons huis aan de Driekhoekstraat gebracht, waar zij in één van de voorkamers enkele dagen lag opgebaard. Op een middag na het overlijden ging de bel en toen mijn vader de voordeur opende stond voor mij onvoorbereid de gitzwarte koets met de kist, na een lange tocht vanuit Enschede, achterwaarts voor de voordeur. Die aanblik op de 'griezelige' koets en de kist zorgde natuurlijk voor een flinke aanslag op mijn tot dan zorgeloze blik op de wereld. Dat deed ook de uitvaart, lopend achter de koets vanaf de Driehoekstraat naar de Maria Geboortekerk. Met Harry Knippers op de bok, uitvaartleider Lok voorop en bij het passeren van het schoolplein van de Aloyssiusschool gadeslagen door talrijke klasgenootjes. Opnieuw begeleidde de luid beierende Maria Geboortekerk een nieuwe fase in mijn weg naar volwassenheid.

 

Lok, die aan de Hogeweg woonde, was de verpersoonlijking van 'De dood van Pierlala'. Lang en mager en schrikaanjagend voor de jeugd. Als er iemand was overleden zag je hem, ook in het zwart gekleed en met hoge hoed, op een voor hem veel te kleine fiets en diep voorover gebogen door het dorp fietsen. Het enige wat nog ontbrak was de zeis. Als wij kinderen hem zagen naderen wisten wij niet hoe snel wij weg moesten komen, ver weg van deze 'griezel'.

 

Hij was geen graag geziene gast. In plaats van de huidige rouwkaarten kwam na een sterfgeval waarbij je als familie werd uitgenodigd Lok als 'aanzegger' bij de genodigden thuis. Ik zie hem nog zo staan bij ons in de keuken, toen iemand in de buurt het aardse voor het eeuwige had ingeruild. Deze lange magere man, in het zwart met hoge hoed, de handen devoot gekruist. Hij maakte, zoals hij daar stond, echt reclame voor de zaak, maar wij kinderen probeerden ons zo klein mogelijk te maken in de hoek van de keuken. Lok begon te prevelen, dat die en die was overleden en dat wij werden uitgenodigd dan en dan aanwezig te zijn bij de begrafenis. Zijn prevelementje werd besloten met een gezamenlijk gebed, waarna hij tot onze grote opluchting weer op zijn te kleine fietsje stapte. Op weg naar een volgende 'aanzegging'.

 

Paul Bulters

Reacties